Ngành công nghiệp lưu trữ năng lượng toàn cầu đã đạt được bước đột phá lịch sử vào năm 2025, với tổng công suất lắp đặt hàng năm lần đầu tiên vượt mốc 100 GW. Cột mốc này được thiết lập bất chấp những điều chỉnh chính sách đáng kể tại hai thị trường lưu trữ năng lượng lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Hoa Kỳ.
Gần đây, Trung Quốc đã bãi bỏ yêu cầu bắt buộc các dự án năng lượng tái tạo phải tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng, thay vào đó chuyển sang tiếp cận dựa nhiều hơn vào thị trường. Mặc dù quá trình chuyển đổi này có thể thúc đẩy hiệu quả thị trường dài hạn mạnh mẽ hơn, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng sự bất định liên quan đến doanh thu dự án trong tương lai.
Trong khi đó, Hoa Kỳ tiếp tục duy trì các ưu đãi thuế đối với việc triển khai hệ thống lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên, các quy định siết chặt hơn về chuỗi cung ứng và các hạn chế liên quan đến linh kiện pin xuất xứ từ Trung Quốc đang tạo ra những thách thức mới đối với các nhà phát triển dự án cũng như các nhà sản xuất.
Các nhà phân tích ngành tin rằng, trong báo cáo “Điều gì cần chú ý trong năm 2026: Lưu trữ toàn cầu”, năm xu hướng lớn sẽ ảnh hưởng đến ngành lưu trữ toàn cầu trong năm tới.
1. Chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục phát triển
Trung Quốc vẫn chiếm vị thế thống trị trong chuỗi cung ứng lưu trữ năng lượng toàn cầu, bao gồm chế biến nguyên vật liệu thô, sản xuất pin tế bào, sản xuất linh kiện và tích hợp hệ thống. Tuy nhiên, sự gia tăng cạnh tranh trong nước, tình trạng dư thừa công suất và các yêu cầu ngày càng khắt khe hơn về tỷ lệ nội địa đang thúc đẩy nhiều nhà sản xuất mở rộng hoạt động ra nước ngoài nhằm tránh thuế quan và tiếp cận thị trường quốc tế một cách hiệu quả hơn.
Wood Mackenzie nhận định rằng các công ty Trung Quốc đang đẩy nhanh đầu tư vào các khu vực như Đông Nam Á, Nam Á, châu Âu và Trung Đông. Chiến lược của họ tập trung vào việc củng cố hiện diện trên thị trường toàn cầu, ngay cả khi biên lợi nhuận vẫn còn hạn chế trong ngắn hạn.
Đồng thời, các hạn chế về nguồn cung dự kiến sẽ tiếp tục là một vấn đề trong nửa đầu năm 2026. Các sản phẩm pin được chứng nhận từ các nhà cung cấp hàng đầu đang đối mặt với nhu cầu đặc biệt mạnh, điều này tiếp tục gây áp lực lên thị trường. Các chuyên gia phân tích ngành kỳ vọng giá cả sẽ dần ổn định trong nửa sau của năm.
2. Hệ thống lưu trữ điện có khả năng hình thành lưới điện trở thành xu hướng chủ đạo
Các hệ thống lưu trữ pin có khả năng hình thành lưới điện ngày càng trở thành một yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ là một công nghệ tùy chọn ở nhiều thị trường điện. Những hệ thống này giúp ổn định điện áp và tần số — yếu tố ngày càng quan trọng hơn khi các nhà máy điện than và khí đốt truyền thống lần lượt ngừng hoạt động.
Úc là một ví dụ điển hình, nơi khoảng 75% công suất phát điện từ than dự kiến sẽ rút khỏi thị trường vào năm 2035. Khi tỷ lệ năng lượng tái tạo tăng lên, hệ thống lưu trữ điện có khả năng hình thành lưới điện sẽ đóng vai trò then chốt trong việc duy trì độ tin cậy của hệ thống.
Các cải tiến công nghệ cũng đang giúp giảm chi phí. Trước đây, các hệ thống tạo lưới có thể đắt hơn từ 10% đến 15% so với các giải pháp lưu trữ thông thường. Ngày nay, nhiều nhà sản xuất đang tích hợp những khả năng này vào các sản phẩm tiêu chuẩn với chi phí bổ sung tối thiểu.
3. Các công nghệ pin thay thế ngày càng gia tăng động lực
Mặc dù pin lithium-ion vẫn là công nghệ lưu trữ chiếm ưu thế trên toàn cầu, nhưng các giải pháp thay thế đang mở rộng nhanh chóng. Pin sodium-ion, pin dòng chảy và công nghệ sắt–không khí đang thu hút sự quan tâm ngày càng tăng khi chúng trở nên khả thi hơn về mặt thương mại cho các ứng dụng cụ thể.
Wood Mackenzie nhấn mạnh các khoản đầu tư ngày càng tăng vào các công nghệ không sử dụng lithium tại các thị trường trọng điểm, bao gồm Trung Quốc và Úc. Những công nghệ này đặc biệt hấp dẫn đối với các ứng dụng lưu trữ năng lượng trong thời gian dài.
Tại châu Âu, các chính sách hỗ trợ của chính phủ đang góp phần đẩy nhanh quá trình áp dụng. Các quốc gia như Vương quốc Anh và Ý đang triển khai cơ chế "khung trần và khung sàn" nhằm nâng cao tính an toàn cho các khoản đầu tư và làm cho các dự án lưu trữ năng lượng trong thời gian dài trở nên hấp dẫn hơn về mặt tài chính.
4. Trung tâm Dữ liệu Đẩy Mạnh Nhu Cầu Đối với Pin
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang tạo ra một động lực nhu cầu mới quan trọng đối với các hệ thống lưu trữ pin. Nhiều nhà điều hành trung tâm dữ liệu đang lắp đặt hệ thống lưu trữ pin tại chỗ nhằm khắc phục tình trạng chậm trễ trong kết nối với lưới điện và các giới hạn về công suất cung cấp.
Các khối lượng công việc tính toán liên quan đến AI có thể dao động mạnh trong vòng vài miligiây, đòi hỏi các hệ thống năng lượng cực kỳ linh hoạt. Lưu trữ pin ngày càng được sử dụng để quản lý hiệu quả những thay đổi tải nhanh chóng này.
Mặc dù tua-bin khí vẫn là lựa chọn ưu tiên cho hệ thống phát điện dự phòng tại chỗ, nhưng các hệ thống pin hiện đã trở thành lựa chọn công nghệ phổ biến thứ hai trong các đường ống phát triển trung tâm dữ liệu mới.
5. Các dự án năng lượng tái tạo lai mở rộng nhanh chóng
Các nhà phát triển ngày càng kết hợp hệ thống lưu trữ pin với các dự án điện mặt trời và điện gió. Những hệ thống lai này giúp giảm tình trạng cắt giảm năng lượng tái tạo, xảy ra khi sản lượng điện phát ra vượt quá khả năng hấp thụ của lưới điện.
Tại các quốc gia như Úc và Ấn Độ, hơn một nửa số dự án lưu trữ được công bố trong năm 2025 bao gồm cấu hình tích hợp điện mặt trời, điện gió hoặc cấu hình năng lượng tái tạo lai.
Dữ liệu thị trường cho thấy các hệ thống lai và hệ thống đồng vị trí chiếm khoảng 30% tổng công suất lưu trữ mới được bổ sung tại Úc trong năm ngoái. Trong nhiều dự án kết hợp điện mặt trời và lưu trữ mới, công suất pin hiện đã vượt quá quy mô của hệ thống phát điện mặt trời đi kèm. Cách tiếp cận ‘quá cỡ’ này cho phép chủ đầu tư khai thác thêm các nguồn doanh thu, bao gồm kinh doanh chênh lệch giá trên lưới và các dịch vụ phụ trợ.
Châu Âu đang chứng kiến một xu hướng tương tự. Tại một số khu vực, thị trường điện ghi nhận hơn 500 giờ giá điện âm mỗi năm, làm giảm tính khả thi về lợi nhuận đối với các dự án năng lượng tái tạo độc lập. Do đó, các nhà phát triển ngày càng chuyển sang áp dụng các thỏa thuận mua bán điện lai (hybrid PPAs) nhằm cải thiện tính ổn định doanh thu.
Triển vọng Thị trường Khu vực
Nhìn về tương lai, việc chi phí hệ thống lưu trữ tiếp tục giảm, đổi mới công nghệ không ngừng được đẩy mạnh và sự mở rộng của các kịch bản ứng dụng mới dự kiến sẽ hỗ trợ tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường trong thập kỷ tới.
Trung Quốc dự kiến sẽ duy trì vị thế là thị trường lớn nhất thế giới về tốc độ tăng trưởng công suất lưu trữ năng lượng. Ngược lại, thị trường Hoa Kỳ có thể tăng trưởng chậm hơn trong giai đoạn 2026–2027 do điều chỉnh thuế quan và quá trình cơ cấu lại chuỗi cung ứng đang diễn ra.
Châu Âu vẫn là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. Các hệ thống lưu trữ năng lượng tại Châu Âu tăng vọt 160% vào năm 2025. Đức tiếp tục dẫn đầu về các hệ thống lưu trữ phân tán và lưu trữ quy mô hộ gia đình, trong khi Vương quốc Anh chiếm ưu thế trong phân khúc lưu trữ quy mô nhà máy.
Khu vực Mỹ Latinh cũng đang nổi lên như một thị trường tăng trưởng đầy tiềm năng. Brazil dự kiến tổ chức đấu thầu quốc gia về lưu trữ năng lượng vào đầu năm 2026, trong khi Chile đang cập nhật các quy định thị trường nhằm bồi thường tốt hơn cho các dự án lưu trữ năng lượng đối với các dịch vụ hỗ trợ lưới điện.
Quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu tiếp tục đẩy nhanh tốc độ. Lưu trữ năng lượng hiện không còn chỉ được xem là giải pháp dự phòng — mà ngày càng trở thành một công nghệ cốt lõi nhằm đảm bảo tính ổn định, linh hoạt và độ tin cậy của lưới điện trong tương lai.
EN
Tin nóng